Zespół Cushinga to choroba kory nadnerczy, która objawia się zwiększeniem produkcji a tym samym podwyższonym poziomem glikokortykosteroidów we krwi. Glikokortykosterydy to hormony produkowane właśnie przez korę nadnerczy, z których najważniejszym jest kortyzol. Hormon ten wpływa na metabolizm białek, cukrów i tłuszczów, przez co oddziałuje na równowagę wewnętrzną ustroju. Przyczyny tej choroby są różne, możemy je podzielić na dwie grupy. Pierwsza z nich to grupa przyczyn egzogennych, czyli spowodowanych podażą glikokortykosterydów z zewnątrz. Stan ten może być spowodowany długotrwałą terapię sterydami. Druga grupa to grupa przyczyn endogennych, czyli takich, gdzie kortyzol jest produkowany przez organizm w nadmiernych ilościach. W obrębie tej grupy możemy wyróżnić dwa zasadnicze typy zespołu Cushinga: ACTH-zależny oraz ACTH – niezależny. Zespół Cushinga ACTH-zależny ma miejsce wtedy, kiedy nadmierne produkowanie kortyzolu ma związek ze wzmożoną produkcją ACTH. W drugim typie tej choroby wzrost produkcji kortyzolu jest wynikiem nadaktywności samych nadnerczy, która może być spowodowana obecnością guzów lub zmian rozrostowych. Podstawowym czynnikiem ryzyka w rozwoju egzogennej postaci choroby jest przyjmowanie przez długi czas preparatów zawierających hormony glikokortykosterydowe, które mają zastosowanie w leczeniu np. chorób dermatologicznych. W endogennej postaci choroby nie jesteśmy w stanie wskazać czynników ryzyka.
Objawy
Najbardziej widocznym objawem tej choroby jest charakterystyczna sylwetka chorego. Związana ona jest z odkładaniem się tkanki tłuszczowej w okolicach karku, tułowia i twarzy. Ponadto u osoby chorej na zespół Cushinga występują dosyć szczupłe kończyny. Twarz jest zaokrąglona i bardzo często zaczerwieniona, występuje również tak zwany bawoli kark. Innym objawem jest cienka skóra z purpurowymi rozstępami, która pojawia się szczególnie na skórze brzucha, bioder, pośladków oraz ud. Jest to wynikiem osłabienia tkanki łącznej. Poza tym u chorego występuje osłabienie lub zanik mięśni kończyn oraz tułowia. Powoduje to nietolerancję wysiłku fizycznego. Innym objawem jest duża skłonność do złamań będąca wynikiem osteoporozy. Najczęściej uszkodzeniu ulegają trzony kręgów oraz żebra. Poza tym pojawia się również polidypsja oraz poliuria. Oprócz tego chory odczuwa wzrost apetytu, zwiększeniu ulega również masa ciała chorego. Innym symptomem jest nadciśnienie tętnicze, które powoduje bóle i zawroty głowy.
Leczenie
Leczenie jest uzależnione od przyczyny i obejmuje: leczenie operacyjne, farmakoterapię oraz radioterapię. Najskuteczniejsza jest interwencja chirurgiczna, jednak nie zawsze jest ona możliwa. W przypadku niemożności przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego, stosuje się miejscową radioterapię i farmakoterapię lekami hamującymi syntezę steroidów nadnerczowych. Bardzo istotne jest również zachowywanie diety wysokobiałkowej. Ważne jest ponadto wyrównywanie stężenia potasu.
Zapobieganie
Nie znamy obecnie sposobów skutecznego zapobiegania tej chorobie.
Komentarze